เรื่องเล่าแห่งการเปลี่ยนแปลง: “อาจู เฌอหมื่อ” อาสาสมัครชุมชนโป่งขม


“...เมื่อก่อนผมรู้สึกเกรงกับการติดต่อเจ้าหน้าที่หน่วยงานราชการ....ไม่รู้ว่าผมและชุมชนมีสิทธิเข้าถึงงบประมาณของหน่วยงานในภาครัฐ....และก็ไม่รู้ว่ามีช่องทางหรือจะเข้าถึงงบประมาณอย่างไร?” อาจู  เฌอหมื่อ อาสาสมัครชุมชนโป่งขม

คุณอาจู เฌอหมื่อ เป็นชาวชาติพันธุ์อาข่า สำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จากศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนแม่จัน คุณอาจูย้ายมาอาศัยอยู่ในชุมชนโป่งขมเมื่อยังเป็นวัยรุ่น เขาเป็นแกนนำธรรมชาติที่มีหัวใจของการเป็นอาสาสมัครอย่างแท้จริง.. เมื่อมีโอกาสได้คุยกับคุณอาจูเรามักจะได้ยินคำพูดนี้อยู่เสมอ “...ผมยินดีเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆที่มีการร้องขอ...ผมไม่ได้มองที่ค่าตอบแทน แต่ขอให้ชุมชนได้รับประโยชน์ก็พอแล้ว...” 

สิ่งเหล่านี้ได้รับการยืนยันจากการยอมรับจากสมาชิกในชุมชน ซึ่งเราสามารถพบเห็นได้ในชีวิตประจำวันของคุณอาจู ก่อนที่คุณอาจูจะเข้ามาเป็นอาสาสมัครโครงการฯนั้น ตัวเขาเองรู้สึกว่ายังขาดความมั่นใจและขาดความรู้หลายอย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับงบประมาณต่าง ๆ ของหน่วยงานรัฐในท้องถิ่น ซึ่งที่ผ่านมาดูเหมือนว่า เป็นเรื่องที่ห่างไกลจากคนในชุมชนชาติพันธุ์มากเหลือเกิน ยากที่จะเอื้อมไปถึง            

การที่ชุมชนบริวารจะได้รับการจัดสรรงบประมาณนั้น ก็ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของหน่วยงานเบื้องบน และขึ้นอยู่กับช่องทางความสัมพันธ์ของกลุ่มคนในอีกระดับหนึ่ง ทั้งตัวเขาเองและสมาชิกชุมชนยังไม่เข้าใจในกลไกของเวทีชุมชนและเวทีประชาคมหมู่บ้าน ซึ่งเป็นช่องทางที่ให้พวกเขาได้มารวมกันและนำเสนอความต้องการที่จำเป็นในการพัฒนาชุมชนของตนเอง ตามกระบวนการเสนอแผนพัฒนาขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่น นอกจากนี้การที่จะเข้าหาผู้นำระดับท้องถิ่น ระดับอำเภอ หรือในหน่วยงานต่าง ๆ ของรัฐ ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่ คุณอาจูเองมีความรู้สึกถึงช่องว่างจากอำนาจ ตำแหน่งหน้าที่ที่อยู่สูงกว่าเขามากนัก ไม่สามารถเข้าถึงคนเหล่านั้นได้

มาถึง ณ วันนี้ คุณอาจูได้ทำงานเป็นอาสาสมัครโครงการมาเป็นระยะเวลากว่าสามปีแล้ว อาจูเมื่อสามปีที่แล้วกับอาจูในวันนี้แตกต่างกัน ตลอดช่วงสามปีของโครงการฯนั้น คุณอาจูได้เล่าว่า “..ผมได้เข้ารับการอบรมของโครงการฯ เกี่ยวกับการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น กระบวนการวางแผนพัฒนาสำหรับชุมชน...นอกจากนี้ผมยังได้รู้จักกับเพื่อน ๆ ผู้นำที่อยู่ต่างชุมชน รวมทั้งผู้นำท้องถิ่นในระดับต่าง ๆ ด้วย” เมื่อเราได้พบเจอพูดคุยกับเขาในวันนี้ จะเห็นถึงความมั่นใจ ความคล่องแคล่วว่องไวในการประสานงานกับทุกฝ่ายทุกระดับเพื่อชุมชนของตนเอง “....เดี๋ยวนี้ผมรู้ถึงช่องทางการเข้าถึงงบประมาณของ อบต. หรือหน่วยงานภาครัฐต่าง ๆ ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่....การประสานเรื่องงบประมาณต่าง ๆ ผมได้มีส่วนร่วมเป็นตัวแทนของชมชนทุกครั้ง..”

วันนั้นทางทีมงานได้พานักศึกษาฝึกงานจากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีไปเยี่ยมคุณอาจู โดยไม่ได้นัดหมายล่วงหน้าในช่วงวันที่ฝนกำลังตั้งเค้าทำท่าเหมือนจะตกหนัก... เราได้พบกับคุณอาจูที่บ้าน เขาดูเหมือนกับกำลังรอพบใครสักคนหนึ่ง... เมื่อได้พูดคุยกันจึงรู้ว่า คุณอาจูกำลังรอพบกับสมาชิก อบต. ท่านหนึ่ง ที่จะมาประสานงานเกี่ยวกับงบประมาณในการจัดทำฝายทดน้ำให้แก่ชุมชนโป่งขม  ซึ่งคุณอาจูจะต้องเป็นผู้ชี้จุดสร้างและระดมกำลังชาวบ้านในการสร้าง... ทางทีมงานจึงถือโอกาสติดตามไปดู แม้ฝนจะเทลงมาอย่างหนัก และเส้นทางที่ยากลำบาก คุณอาจูก็ไม่หยุดที่จะปฏิบัติภารกิจนี้ให้สำเร็จตามกำหนดการ

 

 

เราได้เห็นถึงความตั้งใจและการมีจิตอาสาอย่างแท้จริงจากการปฏิบัตินี้อีกครั้งหนึ่ง ต่อมาไม่นาน ฝายทดน้ำขนาดเล็กทั้งสองแห่งได้รับการจัดสรรงบประมาณกรมทรัพยากรฯในการจัดสร้าง และด้วยพลังชาวบ้านที่มาร่วมกัน การสร้างก็สำเร็จลุล่วงภายในครึ่งวัน และเมื่อเสร็จงาน เรายังได้เห็นคุณอาจู มาเป็นอาสาสมัครพ่องานในการจัดการการเตรียมอาหารอีกด้วย โดยมีผู้นำในท้องถิ่น ตั้งแต่นายอำเภอแม่จัน นายก อบต. ป่าตึง และอื่น ๆ อีกหลายฝ่าย ได้เข้ามาร่วมในกิจกรรมครั้งนี้ ทำให้เราได้เห็นภาพที่ว่า “.....เดี๋ยวนี้ผมมีเพื่อนที่เป็นผู้นำในทุกระดับ...มีอะไรผมก็กล้าที่จะนำเสนอได้ทันที...”

 

 

อาสาสมัครชุมชนเป็นกลไกลสำคัญหนึ่งของโครงการฯในกระบวนการ เป็นการพัฒนาศักยภาพของคนในท้องถิ่น ที่จะเข้าถึงสิทธิและงบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และแหล่งงบประมาณอื่น ๆ ในการพัฒนาชุมชนชาติพันธุ์ด้อยโอกาส การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในชีวิตของคุณอาจูนั้น ไม่ได้เป็นการเปลี่ยนแปลงเฉพาะตัวของเขาเองเท่านั้น แต่ชีวิตที่เปลี่ยนแปลงของเขานั้น ได้ส่งผลกระทบที่ดีไปถึงชุมชนของเขาเอง.....

วันนี้ถ้าจะถามชาวบ้านในชุมชนโป่งขมว่า พวกเขาได้รับงบประมาณอะไรบ้างสำหรับการพัฒนาชุมชน ชาวบ้านอาจไม่สามารถตอบถึงจำนวนครั้งและจำนวนงบประมาณที่ได้รับ แต่พวกเขาจะชี้บอกได้ว่าถนนเส้นไหนบ้าง ฝายตรงไหนบ้าง หรือมีโครงการอะไรบ้างที่พวกเขาได้รับการสนับสนุน ผ่านทางการประสานงานของคุณอาจู...



ที่มาของโครงการ

องค์การแอ็คชั่นเอด ประเทศไทย ร่วมกับมูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา (พชภ) โครงการจัดการจัดการลุ่มแม่น้ำปิงตอนบน และสมาคมท้องถิ่นไทยได้จัดทำ "โครงการชาติพันธุ์อาสาเพื่อการพัฒนาชุมชนและสิ่งแวดล้อม" โดยมีจุดประสงค์เพื่อส่งเสริมให้คนในชุมชนตระหนักถึงเรื่องการมรสิทธิมี เสียงในการบริหารพัฒนาและแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวข้องกับชุมชนของตนโดยตรง การมีส่วนร่วมของชุมชนชาติพันธ์ุในกระบวนการพัฒนาภายใต้กลไกการกระจายอำนาจ ในการบริหารส่วนท้องถิ่น และการเสริมสร้างศักยภาพของชุมชน และภาคประชาสังคม ในการทำงานร่วมกับส่วนการบริหารส่วนท้องถิ่นในจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย (Empowerment is a Process; De-marginalisation of Hill Communities in Chiang Mai and Chiang Rai Provinces) ซึ่งเป็นโครงการ 4 ปี โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2556 และจะสิ้นสุดวันที่ 30 มิถุนายน 2560  โครงการชาติพันธุ์อาสาเพื่อการพัฒนาชุมชนและสิ่งแวดล้อม ได้รับการสนับสนุนด้านทุนจากสหภาพยุโรป

by Kanjana Ngamkalong
Thailand team
Communications Officer

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

Powered by MakeWebEasy.com